ΔΙΑΤΡΟΦΟΓΕΝΕΤΙΚΗ

Η Διατροφογενετική αποτελεί έναν νέο επιστημονικό κλάδο ο οποίος στοχεύει στον εντοπισμό συγκεκριμένων «ιδιαιτεροτήτων» του κάθε ατόμου, που προκύπτουν ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων γονιδιακών πολυμορφισμών του γονιδιώματός του (SNPs – Single Nucleotide Polymorphism), και ευθύνονται για τις τυχόν θετικές ή αρνητικές επιρροές των διατροφικών του συνηθειών.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για μία επιστήμη που επικεντρώνεται στο ιδιαίτερο γενετικό προφίλ κάθε ατόμου, προκειμένου να εξάγει συμπεράσματα για την ευεργετική – ή μη ευεργετική – δράση συγκεκριμένων διατροφικών συνηθειών ή/και συνηθειών της καθημερινότητας. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιστήμη της Διατροφογενομικής, η οποία ερευνά το σύνολο των γονιδίων του κάθε οργανισμού (whole genome), που τροποποιούν την έκφρασή τους, θετικά ή αρνητικά, επηρεαζόμενα από διάφορους διατροφικούς παράγοντες. Οι παράγοντες αυτοί μπορεί να είναι είτε ένας συγκεκριμένος «τύπος» διατροφής στο σύνολό της (π.χ. ολιγοθερμιδική, πρωτεϊνική, Μεσογειακή διατροφή κ.α.), είτε συγκεκριμένα συστατικά αυτής (π.χ. βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία, λιπαρά οξέα, αντιοξειδωτικά κ.α.).

Η Διατροφογενετική και η Διατροφογενομική, συνδυαζόμενες, αποσκοπούν στον καθορισμό μιας εξατομικευμένης προσέγγισης κάθε οργανισμού, η οποία στηρίζεται στη γενετική ανάλυση συγκεκριμένων γονιδίων που εμπλέκονται σε διάφορες φυσιολογικές και μεταβολικές διεργασίες του ανθρώπινου σώματος.  Έτσι, μέσω εξειδικευμένων τεστ, δίνεται η δυνατότητα ανάλυσης συγκεκριμένων πολυμορφισμών του γονιδιώματος, η ύπαρξη των οποίων μπορεί να μας δείξει συγκεκριμένες προδιαθέσεις σχετικά με το μεταβολισμό των μακροθρεπτικών και άλλων συστατικών της διατροφής, το οξειδωτικό στρες, διάφορες δυσανεξίες και μεταβολικές ασθένειες, την αποκατάσταση από τραυματισμούς κατά την άσκηση, την έμφυτη «κλίση» για συγκεκριμένα είδη αθλημάτων (π.χ. αντοχής, ταχύτητας, έκρηξης κ.λ.π.) κ.α.

Η ιδέα της εξατομίκευσης δεν περιορίζεται μόνο στον κλάδο της Διατροφής και του Μεταβολισμού αλλά επεκτείνεται και σε άλλες επιστήμες. Τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και συχνότερα αναφορά στους όρους της «Φαρμακογενετικής» και «Φαρμακογενομικής» αντίστοιχα, επιστήμες οι οποίες στοχεύουν στη δημιουργία εξατομικευμένων φαρμακευτικών θεραπειών.

Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτό ότι οι ανάγκες κάθε οργανισμού απαιτούν εξατομίκευση, ιδιαίτερα όταν αυτές αφορούν σε παρεμβάσεις σχετικές με την υγεία και την ομαλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Κάτι τέτοιο είναι απόλυτα λογικό, δεδομένου ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι όμοιος με κάποιον άλλον, και επομένως κάθε άνθρωπος θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μοναδικός.

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΤΕΣΤ ΔΙΑΤΡΟΦΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ

Τα τεστ Διατροφογενετικής μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ένα ισχυρό μέσο πρόληψης όσον αφορά μελλοντικές καταστάσεις υγείας που σχετίζονται με τη διατροφή και το μεταβολισμό. Η εξέταση γίνεται μία φορά (τα αποτελέσματά της θα είναι πάντα ίδια, καθώς τα γονίδια του κάθε ανθρώπου δεν μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια της ζωής του) και μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για το γενετικό μας υπόβαθρο και κατ’ επέκταση για τις ατομικές μας «ευαισθησίες» και «προδιαθέσεις».

Έτσι, βασιζόμενοι στα εκάστοτε αποτελέσματα μπορούμε να προλάβουμε την εκδήλωση συγκεκριμένων νόσων, διαταραχών που σχετίζονται με τη διατροφή, τραυματισμών κατά την άσκηση, και πολλών άλλων καταστάσεων που ελέγχονται από τα αναλυθέντα γονίδια, παρεμβαίνοντας από νωρίς στο συνολικό τρόπο ζωής του ατόμου. Για παράδειγμα, αν βρεθεί ότι κάποιο άτομο έχει προδιάθεση για διαβήτη, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ποιότητα των υδατανθράκων που θα καταναλώνει, καθώς επίσης και στην καθημερινή φυσική του δραστηριότητα. Αντίστοιχα, εάν κάποιος αθλητής έχει «ευαισθησία» σε μυϊκούς τραυματισμούς, θα πρέπει να προσαρμόσει το προπονητικό του πρόγραμμα ώστε να μειώσει την πιθανότητα αυτή και να μεγιστοποιήσει την απόδοσή του.

Άλλη μία πληροφορία που μπορεί να δώσει μια τέτοιου είδους ανάλυση (και πιο συγκεκριμένα το τεστ Eurofit, είναι η ατομική έμφυτη κλίση προς συγκεκριμένα αθλήματα. Για παράδειγμα, εάν ένα άτομο είναι γενετικά ευνοημένο ώστε να αποδίδει καλύτερα σε αθλήματα αντοχής, θα ήταν πολύ χρήσιμο να το γνωρίζει από μικρή ηλικία, ώστε να προπονηθεί εξ αρχής στο άθλημα το οποίο έχει «κλίση». Έτσι, η πιθανότητα να εξελιχθεί προπονητικά και να φτάσει στη μέγιστη δυνατή αθλητική απόδοση θα είναι πολύ μεγαλύτερη και η προπόνηση θα είναι περισσότερο στοχευμένη και βασισμένη στις ατομικές του ανάγκες.

helena-hertz-wWZzXlDpMog-unsplash

Συμπερασματικά, τα τεστ Διατροφογενετικής αποτελούν ένα ισχυρό διαγνωστικό εργαλείο, το οποίο αυτή τη στιγμή μπορεί να μας βοηθήσει σημαντικά στην πρόληψη και την έγκαιρη τροποποίηση του τρόπου ζωής μας, ώστε να πετύχουμε τη «βέλτιστη» εκδοχή του εαυτού μας. Απευθύνονται σε άτομα κάθε ηλικίας, αλλά δεδομένου του προληπτικού τους χαρακτήρα, η αξιοποίησή τους αυξάνεται όσο μειώνεται η ηλικία του εξεταζόμενου ατόμου. Με άλλα λόγια, όσο νωρίτερα καθορίσουμε τις ατομικές μας προδιαθέσεις, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούμε να δράσουμε, ώστε να προλάβουμε δυσμενείς για την υγεία μας καταστάσεις. Τέλος, θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα τεστ Διατροφογενετικής ΔΕΝ είναι τεστ αλλεργίας ή δυσανεξίας και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υποδείξουν τον αποκλεισμό τροφίμων από το διαιτολόγιό μας με σκοπό τη διαχείριση βάρους. Πρόκειται για τεστ που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και των οποίων η χρήση και διαγνωστική αξία αναμένεται να αυξηθεί και να επεκταθεί στον ευρύτερο κλάδο της Υγείας κατά τα επόμενα έτη. Άλλωστε, οι εξατομικευμένες παρεμβάσεις αποτελούν αντικείμενο εντατικής έρευνας για την επιστημονική κοινότητα, μιας και μπορούν εν δυνάμει να εφαρμοστούν σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης της θεραπείας ασθενειών και της ανθρώπινης υγείας στο σύνολό της.

ΤΕΣΤ ΔΙΑΤΡΟΦΟΓΕΝΕΤΙΚΗΣ

EuroFit: Πρόκειται για ανάλυση που αφορά στη φυσική δραστηριότητα, την άθληση και τις παραμέτρους που μπορούν να καθορίσουν ή/και να επηρεάσουν την προπόνηση και αποκατάσταση ασκούμενων και αθλητών. Τα γονίδια που εξετάζονται μας δίνουν πληροφορίες σχετικά με:

  • Το ατομικό προφίλ αντοχής/δύναμης, το οποίο υποδεικνύει το είδος των αθλημάτων στα οποία υπάρχει έμφυτη «κλίση» (αντοχής, δύναμης, εκρηκτικότητας κ.α.).
  • Τη μέγιστη αερόβια ικανότητα – VO2max. Πρόκειται για το σημαντικότερο δείκτη καρδιοαναπνευστικής αντοχής και ορίζεται ως η ανώτατη ποσότητα οξυγόνου που μπορούν να καταναλώσουν οι ιστοί του οργανισμού ανά κιλό σωματικού βάρους στη μονάδα του χρόνου.
  • Την καρδιαγγειακή υγεία και προσαρμογή, η οποία αντικατοπτρίζει την ικανότητα της καρδιάς να τροφοδοτεί με αίμα και οξυγόνο τους μύες του σώματος.
  • Την αποκατάσταση μετά την άσκηση/προπόνηση. Πρόκειται για σημαντική παράμετρο, ιδιαίτερα για τους επαγγελματίες αθλητές, οι οποίοι συνήθως ακολουθούν αυστηρό και απαιτητικό προπονητικό πρόγραμμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε την ατομική ικανότητα κάθε αθλητή να «επιδιορθώνει» αποτελεσματικά το μυϊκό του σύστημα, ώστε να μπορεί να αποδώσει στην επόμενη προπόνηση.
  • Την «ευαισθησία» σε πιθανούς τραυματισμούς κατά την άσκηση/προπόνηση. Σημαντική παράμετρος, που μας δείχνει την επιρρέπεια κάθε ασκούμενου/αθλητή σε τραυματισμούς κατά την άσκηση. Γνωρίζοντας μια τέτοια προδιάθεση, ο κάθε ασκούμενος/αθλητής μπορεί να προσαρμόσει το προπονητικό του πρόγραμμα δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην πρόληψη πιθανών τραυματισμών κατά τη μυϊκή προσπάθεια.
  • Τη σύσταση του σώματος. Στην προκειμένη περίπτωση μπορούμε να έχουμε την ακριβή τιμή του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), η οποία προκύπτει ως αποτέλεσμα επεξεργασίας της εκάστοτε γενετικής πληροφορίας.

Το Eurofit απευθύνεται κυρίως σε άτομα που ασχολούνται ή επιθυμούν να ασχοληθούν με τον αθλητισμό ή/και τον πρωταθλητισμό, καθώς επίσης και σε παιδιά που πρόκειται να ξεκινήσουν να αθλούνται και βρίσκονται σε διαδικασία επιλογής αθλήματος και προπονητικού προγράμματος. Οι γονείς μπορούν να λάβουν από το κέντρο μας μία πλήρη ανάλυση των αποτελεσμάτων των παιδιών τους, στα οποία θα περιλαμβάνονται οι γενετικές τους ιδιαιτερότητες σε θέματα που αφορούν στην «έμφυτη» κλίση για συγκεκριμένα αθλήματα, στην προδιάθεση για τραυματισμούς κ.α., ώστε να επιλεχθεί το κατάλληλο για κάθε παιδί άθλημα και να προσαρμοστεί το προπονητικό του πρόγραμμα στο ατομικό του προφίλ.

Nutrigene+: Πρόκειται για μια πλήρη ανάλυση, η οποία μας δίνει πληροφορίες για μία μεγάλη γκάμα γονιδίων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό των συστατικών της τροφής και σε άλλες διεργασίες που αφορούν στη συνολική σωματική και πνευματική υγεία. Τα γονίδια που εξετάζονται αφορούν στις εξής διεργασίες:

  • Το μεταβολισμό των υδατανθράκων και των λιπών της διατροφής
  • Το οξειδωτικό στρες και την ικανότητα αποτοξίνωσης
  • Τη φλεγμονώδη απόκριση
  • Το μεταβολισμό των βιταμινών του συμπλέγματος Β
  • Το μεταβολισμό της βιταμίνης D και του ασβεστίου
  • Την ευαισθησία στο αλάτι των τροφών
  • Το μεταβολισμό του αλκοόλ
  • Το μεταβολισμό της καφεΐνης
  • Τη δυσανεξία στη λακτόζη
  • Την προδιάθεση για κοιλιοκάκη (δυσανεξία στη γλουτένη)
  • Τη διατροφική συμπεριφορά και τον ύπνο

Το Nutrigene+ απευθύνεται σε άτομα όλων των ηλικιών (είτε χρειάζονται ρύθμιση σωματικού βάρους είτε όχι), καθώς επίσης και σε παιδιά, με σκοπό την πρόληψη πιθανών μελλοντικών δυσλειτουργιών και την απόκτηση ενός πιο στοχευμένου υγιεινού τρόπου ζωής. Γνωρίζοντας τις γενετικές «ιδιαιτερότητες» κάθε οργανισμού, μπορούμε να κάνουμε μικρές αλλά καθοριστικές αλλαγές στην καθημερινή διατροφή και φυσική δραστηριότητα, ώστε να πετύχουμε τη βέλτιστη ατομική υγεία και φυσική κατάσταση.

ΜΕΓΕΘΟΣ Α- Α+